معماری منظر:
معماری منظر رشته ای است که از لحاظ آموزش آکادمیک در کشور ما عمر کوتاهی دارد و هنوز جایگاه واقعی خود را در فرهنگ عمومی و جامعه حرفه ای به دست نیاورده است . علت این امر را می توان در عدم ارائه تعریفی جامع از آن برای عموم ،مشخص نبودن حوزه فعالیت آن و تداخل رشته های وابسته جستجو کرد .
این تخصص یک تخصص بین رشته ای است که ریاضیات ، علوم مهندسی ، هنر ، تکنولوژی علوم اجتماعی ، سیاست و فلسفه را شامل می شود .
فعالیت معمار منظر می تواند از طراحی یک پارک ملی تا طراحی زیر ساختهای شهری و مدیریت زمینهای بکر و احیا؛ اراضی مخدوش شده مثل معادن یا محوطه های دفن زباله را در بر می گیرد . معمار منظر بر روی انواع ساختارها و فضاهای بیرونی اعم از کوچک و بزرگ ، روستایی و شهری با مصالح نرم و سخت و مسائل هیدرولوژیکی و اکولوژیکی متفاوت فعالیت می کند .
حوزه فعالایت معمار منظر را می توان در حیطه های زیر خلاصه کرد:
ـ برنامه ریزی برای توسعه های جدید از لحاظ فرم و مقیاس
ـ طراحی منظر خیابانها و زیر ساختهای عمومی شهری
ـ طراحی محوطه برای مدارس ،دانشگاهها ، بیمارستانها ، هتلها و . . .
ـ طراحی پارکهای عمومی ، پارکهای موضوعی و فضاهای ورزشی
ـ طراحی محوطه های مسکونی ، شهرکهای تجاری و صنعتی
ـ برنامه ریزی برای ساخت بزرگراه ها ، ساختارهای حمل و نقل ، پلها و . . .
ـ طراحی فضای شهری ، میدانها و پیاده راه ها و طراحی منظر راه ها
ـ سازماندهی باز سازیهای شهری
ـ ساماندهی مناظر طبیعی ، تاریخی و توریستی
ـ حفاظت از باغهای تاریخی
ـ بر نامه ریزی ساخت مخازن ، سدها ، نیروگاه ها و صنایع بزرگ
ـ ارزیابی محیط و منظر ، ارائه طرح برای مدیریت سرزمین و آمایش آن
شهر سازی:
شهرسازی دانشی است که هدف و وظیفه اصلی آن ایجاد زمینه و بستر مناسب برای زیست "انسان " است . در عین حال شهرسازی ، در کنار مدیریت شهری ، وظیفه آماده سازی شرایط لازم برای تحققآرمانها و آرزوهای جمعی ساکنان شهرها را نیز بر دوش دارد و می باید موقعیت را برای حرکت انسان شهر نشین به سوی کمال مطلوب جامعه فراهم آورد.
علاقمندان این رشته می توانند تحصیلات دانشگاهی خود را در مقطع کارشناسی ارشد در گرایش شهر سازی و در مقطع کارشناسی ارشد در گرایش های برنامه ریزی شهری ، طراحی شهری ، و سه رشته پیشنهادی برنامه ریزی مسکن ، برنامه ریزی منطقه ای و مدیریت شهری و در مقطع دکتری ، در گرایش شهرسازی ادامه دهند .
در ذیل به برخی از زمینه های کاری اشاره می شود :
ـ تهیه طرحهای شهری و منطقه ای (جامع ، تفصیلی،هادی و . . .)
ـ مشاوره در امور شهری و منطقه ای به مدیران و مسئولان رده بالا
ـ فعالیت در شهرداریها ، استانداریها ، وزارتخانه های مربوطه
ـ نظارت بر ساختمانهایی با ارتفاع بیش از 8 طبقه بر طبق قانون
ـ انجام پروژه های محوطه سازی
ـ برنامه ریزی و طراحی شهرکهای گوناگون ( مسکونی ، صنعتی ، تجاری )
ـ برنامه ریزی و طراحی شهرهای جدید
ـ مکان یابی عناصر و کاربریهای گوناگون شهری
ـ توانایی راه اندازی و استفاده از سیستم
ـ فعالیت گروهی با سایر تخصصها در پروژه های گوناگون
ـ فعالیت در مشاوران خصوصی و نیمه خصوصی شهر سازی ، معماری و . . .
در این گزارش دو زیر مجموعه به شرح زیر است :
1- طراحی شهری:
به طور خلاصه این گرایش نحوه طراحی فضاهای شهری و نحوه قرار گرفتن ساختمان ها در یک مجموعه و روابط حاکم بر شکل گیری ساختمان های شهری را مورد بررسی قرار می دهد .
2- برنامه ریزی شهری و منطقه ای:
فعالیت های گرایش برنامه ریزی شهری عموماً در خصوص تهیه طرحهای جامع و یا تفصیلی شهرها و تهیه طرح های توسعه شهر ها در راستای اهداف اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی هر شهر و یا منطقه می باشد . زمینه های کاری این گرایش مشابه گرایش طراحی شهری است .
مدیریت پروژه و ساخت:
وظایف اصلی یک مدیر پروژه را می توان ایجاد هماهنگی لازم در اجرای فعالیتها برای کاربرد مناسب منابع و امکانات ، به منظور رسیدن به هدف نهایی پروژه دانست . در ایجاد این هماهنگی ،الزاماًمحدودیت های زمانی ، بودجه ، نیروی انسانی ، تجهیزات مواد و سایر منابع و امکانات ، همچنین محدودیت های مربوط به کیفیت کارهای قابل اجرا و روشهای اجرای قوانین و مقررات حاکم بر محیط و بسیاری از محدودیت های دیگر که به نوعی با فازهیی مختلف پروژه ارتباط خواهد داشت مورد نظر قرار می گیرند . برای انجام وظایف ، مدیر احتیاج به برنامه ریزی ،سازماندهی، رهبری و کنترل خواهد داشت .
تکنولوژی معماری:
این رشته ضمن توجه به مباحث عمومی رشته به طور مشخص بر طراحی فنی ساختمان و روش های بهینه ساخت آثار معماری و استفاده از تکنولوژی های مناسب در طراحی ، ساخت و بهره برداری از بنا تاکید می ورزد . فارغ التحصیلان این رشته به عنوان یک مهندس حرفه ای زمینه های کاری مناسبی در بخشهای خصوصی و یا دولتی به عنوان طراح یا ناظر پروژه و یا مدیر پروژه خواهند داشت.
انرژی معماری:
شاهکارهای معماری سنتی مانه تنها الگوهای تمام عیاری را در مورد هماهمنگی ساختمان با طبیعت استفاده از انرژی های تجدید پذیر و عوامل مناسب سازگاری با چرخه های اکولوژیک و حذف پسماند عرضه کرده است در این رشته از یک طرف سعی در حد اکثر استفاده از امکانات محیط طبیعی و استفاده بهینه از فن آوری های معاصر و جدید دارد ، از طرف دیگر به مصرف بهینه منابع ، حذف پسماند و کنترل آلودگی های محیطی تاکید می ورزد . این گرایش یکی از جدیدترن گرایش ها در سطح ملی و بین المللی است.
مرمت ابنیه سنتی:
مطالعه ، حفاظت ، مرمت و احیای بناها ، مجموعه ها ، محوطه ها و بافت های تاریخی عرصه های مسکونی کشور ، امری ضروری است . معماران و مهندسین این امر بسیار فنی ، فرهنگی و هنری را به عهده دارند باید علاوه بر اشراف و تسلط لازم بر ابعاد تخصصی و مفاهیم امروزی حرفه ی خود ، نظری هوشیارانه و عالمانه به گذشته داشته باشد .
فارغ التحصیلان مرمت و احیای بناهای تاریخی در واقع مهندسین معماری امروزین هستند که فرا گرفته اند چگونه "امروز" را با بهره گیری از تجربیات "گذشته " برای "آینده " بسازند . افرادی که می توانند پلی بین معماری گذشته و آینده ایجاد کنند . این دسته از متخصصان تاریخ را خوب می شناسند و می توانند آثار تاریخی را تجزیه و تحلیل کرده و بخوانند و مفاهیم و ارزش ها آن را استخراج و هوشیارانه به کار گیرند و با بیانی امروزی به جامعه معرفی نمایند .
متخصصان این رشته قادر خواهند بود به یاری اطلاعات و دانش عمومی ، نظریو تحقیقاتی و تجربه علمی در مرمت و احیای هزاران بنای تاریخی که در اختیار واحدهای دولتی از قبیل سازمان میراث فرهنگی کشور است ، نقش موثری داشته باشند .
همچنین می توانند در برنامه ریزی برای مرمت بناهای تاریخی کشور و تعیین اولویت های ضروری با هماهنگی مسئولین و دستگاههای مربوط مشارکت کرده و بر حسب ضرورت در مورد کارهای اجرایی مرمت نیز سهیم باشند .